འཁྲུངས་སྐར་གྱ་ལྔ་པ་བསུ་བའི་ཤིས་ཚིག་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས།།

པོ་བསྟོད། བཅུ་བཞི་ཕྱིར་དྲན།
ཆབ་མདོ་ཤེས་རབ།
གང་སྐུ་དུང་གི་ལྷུན་པོ་ལྟར་དཀར་མཐོང་བའི་མོད་ལ་ཀུན་ནས་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་པོ།།
གང་གསུང་ན་ཆུང་གླུ་ལྟར་སྙན་པ་ཐོས་པའི་མོད་ལ་ཀུན་ནས་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་པོ།།
གང་ཐུགས་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལྟར་ཟབ་པ་དྲན་པའི་མོད་ལ་ཀུན་ནས་ཞི་བར་བྱེད་པ་པོ།།
གང་ལ་བརྟེན་ན་ཀུན་ཏུ་དགེ་བ་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞེས་གྲགས་པ་པོ།།
 
 
1.​གཙང་གི་གུར་མོར་འབྲོམ་གྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་པོ།།
པཎ་ཆེན་གྲགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསོལ་བ་པོ།།
བཀྲས་ལྷུན་བཏབ་ཅིང་ལེགས་བཤད་པོད་བདུན་མཛད་པ་པོ།།
སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཅེས་གྲགས་པ་པོ།།
​1391-1474
 
2.​གཙང་གི་རྟ་ནག་སྲེག་གི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
དབུས་གཙང་གཉིས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་པོ།།
འབྲས་སྤུངས་བླ་བྲང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྐྲུན་པ་པོ།།
ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་བཏབ་ལེགས་བཤད་པོད་གསུམ་མཛད་པ་པོ།།
གཉིས་པ་མཚུངས་མེད་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
1476-1542
 
3.​དབུས་ཀྱི་སྟོད་ལུང་རྨ་ཡི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གསོལ་བ་པོ།།
སོག་ཡུལ་ཆོས་བཀོད་ཆབ་མདོའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་པ་པོ།།
ལི་ཐང་དགོན་བཏབ་ལེགས་བཤད་པོད་གཅིག་མཛད་པ་པོ།།
གསུམ་པ་མཁས་གྲུབ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1543-1588
 
4.​ཧོར་ཡུལ་མཁར་སྔོན་ཇིང་གེར་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་རིགས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་པོ།།
གོང་མའི་མཛད་འཕྲོ་ཧོར་ཡུལ་ཆོས་ལ་བཀོད་པ་པོ།།
ཏ་མིང་རྒྱལ་པོས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བསྟོད་པ་པོ།།
བཞི་པ་རྒྱལ་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1589-1516
 
5.​ལྷོ་ཁ་འཕྱོངས་རྒྱས་ཟ་ཧོར་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མཛད་ཅིང་ཆོལ་གསུམ་དབང་དུ་སྒྱུར་བ་པོ།།
རྒྱ་འཇང་ཧོར་གསུམ་རིང་ནས་བཀའ་ལ་བཏགས་པ་པོ།།
གསར་རྙིང་རིས་མེད་པོད་ཆེན་སུམ་ཅུ་མཛད་པ་པོ།།
ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1617-1682
 
6.​མོན་ཡུལ་ལ་འོག་སྨྱོས་ཀྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མ་མཛད་སྡོམ་པ་ཕྱིར་འབུལ་མཛད་པ་པོ།།
ཉིན་མོར་ཁྲི་བཞུགས་མཚན་མོ་གྲོང་དུ་ཕེབས་པ་པོ།།
ཆང་འཐུང་བྲོ་རྡུང་མཛའ་གླུ་སྙན་པོ་ལེན་པ་པོ།།
དྲུག་པ་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1683-1706
 
7.​མདོ་ཁམས་ལི་ཐང་འབྲོམ་གྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མཛད་ཅིང་བཀའ་ཤག་ལམ་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ།།
ནོར་གླིང་ཐོག་མ་བསྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་སྐྲུན་པ་པོ།།
མགར་ཐར་དགོན་བཏབ་ལེགས་བཤད་པོད་བརྒྱད་མཛད་པ་པོ།།
བདུན་པ་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1708-1757
 
8.​གཙང་གི་ཐོབ་རྒྱལ་གླིང་གི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མཛད་ཅིང་གོར་ཁའི་དམག་དཔུང་ཟློག་པ་པོ།།
དངུལ་ཊམ་གསར་བཟོ་རྒྱལ་ཚབ་སྲོལ་གཏོད་གནང་བ་པོ།།
ཚེ་ཆོག་གླིང་བཏབ་ལེགས་བཤད་པོད་གཉིས་མཛད་པ་པོ།།
བརྒྱད་པ་བློ་བཟང་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1758-1804
 
9.​མདོ་ཁམས་འདན་ཡུལ་གཉེན་གྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མ་མཛད་མོན་ཡུལ་ནང་འཁྲུག་འདུམ་པ་པོ།།
མཚོ་སྔོན་ཇག་འདུལ་མགོ་ལོག་ཁག་གཉིས་འབེབས་པ་པོ།
གོར་དབྱིན་འཁྲུག་སྐབས་གོར་ཁ་རྒྱལ་ཐབས་མཛད་པ་པོ།།
དགུ་པ་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1805-1815
10.​མདོ་ཁམས་ལི་ཐང་ཤོག་དྲུག་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མ་མཛད་ཐོར་རྒོད་ཆོས་ལ་འགོད་པ་པོ།།
རྒྱལ་མོ་རོང་ལ་མཚམས་སྲུང་བཀའ་ཡིག་སྩལ་བ་པོ།།
བོད་ཁམས་མོས་སྙོམ་ལྕགས་སྟག་ཞིབ་གཞུང་མཛད་པ་པོ།།
བཅུ་པ་མཚུངས་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1816-1837
 
11.​མདོ་ཁམས་མི་ཉག་མགར་ཐར་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མཛད་ཅིང་སིག་དམག་བོད་ནས་ཟློག་པ་པོ།།
ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སླར་ཡང་རྒྱལ་ཁྲིར་འགོད་པ་པོ།།
གོར་བོད་འཁྲུག་སྐབས་ཕམ་ཁ་ཅུང་ཟད་རེག་པ་པོ།།
བཅུ་གཅིག་ངག་དབང་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1838-1855
 
12.​ལྷོ་ཁ་འོལ་ཁ་རྫིང་ཕྱིའི་འདབས་སུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མཛད་ཅིང་འབྲས་ལྗོངས་བློན་ཆེན་སྐྱོབ་པ་པོ།།
རྭ་སྒྲེང་བཤད་སྒྲའི་རྩོད་འཁྲུག་མང་པོ་བརྒྱུད་པ་པོ།།
དགའ་ལྡན་དགོན་དང་ཉག་སྡེ་ཁྲི་ལྔ་འཇགས་པ་པོ།།
བཅུ་གཉིས་རྗེ་བཙུན་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1856-1875
 
13.​ལྷོ་ཁ་དྭགས་པོ་གླང་མདུན་གྲོང་དུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མཛད་ཅིང་རང་བཙན་བསྐྱར་ནན་བསྒྲགས་པ་པོ།།
ཨིན་སོག་གཉིས་ལ་འདྲ་མཉམ་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་པ་པོ།།
གློག་འཕྲུལ་དམག་སོགས་དེང་རབས་ཅན་དུ་སྒྱུར་བ་པོ།།
བཅུ་གསུམ་ཟླ་བྲལ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1876-1933
 
14.​མདོ་སྨད་ཙོང་ཁ་སྟག་མཚེར་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
ཆབ་སྲིད་མཛད་ཅིང་མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་སྩོལ་བ་པོ།།
རང་ཡུལ་བྲལ་ཡང་གཞན་ཡུལ་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པ་པོ།།
གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་དམ་པར་བཞུགས་པ་པོ།།
བཅུ་བཞི་རྒྱལ་མཆོག་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོར་གྲགས་པ་པོ།།
 
​1935-
 
སོ་ལྔ་ལོ་ལ་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་པོ།།
སོ་དགུ་ལོ་ལ་དབུས་ཕྱོགས་ལྷ་ལྡན་ཕེབས་པ་པོ།།
བཞི་ཅུ་ལོ་ལ་གསེར་ཁྲི་མངའ་གསོལ་མཛད་པ་པོ།།
ལྔ་བཅུ་ལོ་ལ་ལུགས་གཉིས་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་པོ།།
ང་གཅིག་བོད་རྒྱ་འཆམ་མཐུན་ཡོང་རེ་གནང་བ་པོ།།
ང་དགུ་རྒྱ་གར་མ་བྲོས་ཐབས་མེད་བྱུང་བ་པོ།།
དྲུག་ཅུ་བཙན་བྱོལ་མང་གཙོ་གཞུང་གསར་འཛུགས་པ་པོ།།
རེ་གཅིག་མ་འོངས་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་མཛད་པ་པོ།།
རེ་བདུན་ནས་བཟུང་ཤར་ནུབ་གང་སར་ཕེབས་པ་པོ།།
དོན་དགུ་ནས་བཟུང་སྐུ་ཚབ་སྔ་རྗེས་གཏོང་བ་པོ།།
གྱ་བརྒྱད་ཨ་རིར་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་འདོན་པ་པོ།།
གྱ་དགུ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་པ་པོ།།
གོ་གཅིག་ད་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་མཛད་པ་པོ།།
ཉིས་སྟོང་བཀའ་ཁྲི་འོས་འདེམས་ལམ་སྲོལ་གཏོད་པ་པོ།།
ཉིས་སྟོང་བཅུ་གཅིག་ཆབ་སྲིད་མཛད་འགན་འཇོག་པ་པོ།།
ཉིས་སྟོང་ཉི་ཤུ་དགུང་གྲངས་གྱ་ལྔར་ཕེབས་པ་པོ།།
ཆོས་ལུགས་གཅིག་མཚུངས་འཆམ་མཐུན་ཡོང་ཐབས་མཛད་པ་པོ།།
རིག་གཞུང་གཅིག་མཚུངས་བཟང་སྤྱོད་ཡོང་ཐབས་མཛད་པ་པོ།།
མི་རིགས་གཅིག་མཚུངས་འདྲ་མཉམ་ཡོང་ཐབས་མཛད་པ་པོ།།
འགྲོ་ཀུན་གཅིག་མཚུངས་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་མཛད་པ་པོ།།
ནང་པའི་གཞུང་ལ་ཕྲ་མཛངས་བློ་ཡིས་དཔྱོད་པ་པོ།།
ཚན་ཆོས་ལྟ་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འབྱེད་པ་པོ།།
ཚན་རིག་མཁས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷན་དུ་བགྲོ་བ་པོ།།
ནང་ཚན་གཉིས་པོ་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་གཟིགས་པ་པོ།།
རྒྱ་བོད་བར་ན་མེ་འཚིག་མེ་གཏུགས་གནང་བ་པོ།།
རྒྱལ་ཕམ་འཁོན་སྤངས་གཉིས་ཕན་དབུ་ལམ་སྟོན་པ་པོ།།
སྲིད་དོན་མ་ཡིན་འགྲོ་བའི་བདེ་དོན་བརྩོན་པ་པོ།།
འདས་དོན་མ་ཡིན་མ་འོངས་གལ་ཆེན་གཟིགས་པ་པོ།།
ལེགས་བཤད་དཔེ་དེབ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་མཛད་པ་པོ།།
གྲགས་ཆེན་གཟེངས་རྟགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བཞེས་པ་པོ།།
སྐུ་ཚེ་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་བཞུགས་གསོལ་འདེབས།།
རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་བྱེ་བ་ཕྲག་དང་འགྲོགས་པར་སྨོན།།
སྐུ་ཚེ་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་བཞུགས་གསོལ་འདེབས།།
རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་བྱེ་བ་ཕྲག་དང་འགྲོགས་པར་སྨོན།།
སྐུ་ཚེ་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་བཞུགས་གསོལ་འདེབས།།
རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་བྱེ་བ་ཕྲག་དང་འགྲོགས་པར་སྨོན།།
ཞེས་འདི་ནི་མགོན་པོ་གང་ཉིད་དགུང་གྲངས་གྱ་ལྔར་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན། སྔར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོས་བསྟོད་པ་“པོ་བསྟོད”ཅེས་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར། སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་ཐུན་མོང་སྣང་ངོར་འཆར་ཐུབ་པ་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་སྨོས་པ་འདི་ནི། བོད་གངས་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ལས་དབང་གིས་ས་མཐར་འཁྱམ་པ་ཆབ་མདོ་ཤེས་རབ་འབོད་པ་གང་དེས་སྨོན་འདུན་དང་བཅས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག།
 
འཁྲུངས་ཡུལ་ཁག་དེང་སང་གི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་གང་ཡིན།
 
སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ། གཞིས་རྩེ་ས་གནས། གམ་པ་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ། གཞིས་རྩེ་ས་གནས། བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར། སྟོད་ལུང་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ། ནང་སོག་ཁོངས། མཁར་གྲོང་སྔོན་པོ། (Hohhot, Blue City)
སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ། ལྷོ་ཁ་ས་གནས། འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ། ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེ། རྟ་དབང་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ། དཀར་མཛེས་ཁུལ། ལི་ཐང་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ། གཞིས་རྩེ་ས་གནས། རྣམ་གླིང་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ། ཆབ་མདོ་ས་གནས། འཇོ་མདའ་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ། དཀར་མཛེས་ཁུལ། ལི་ཐང་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ། དཀར་མཛེས་ཁུལ། རྟའུ་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ། ལྷོ་ཁ་ས་གནས། ཟངས་རི་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ། ཉིང་ཁྲི་ས་གནས། སྣང་རྫོང་ཁོངས།
སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ། ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར། སྐུ་འབུམ་རྫོང་ཁོངས།
 
གསལ་བཤད་ཚིག་གསུམ།
 
༡ སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱི་མཚན་གྱི་མགོར་མཚུངས་མེད་དང་། ཟླ་བྲལ། མཁས་གྲུབ། ངག་དབང་། འཇམ་དཔལ། རྗེ་བཙུན། རྒྱལ་མཆོག་སོགས་གང་ཞིག་སྦྱར་བ་ནི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཁྲི་རབས་ལྔ་པ་སྐྱབས་རྗེ་ཞྭ་དེའུ་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེས་(1923-2011)མཛད་པའི་རྒྱལ་བའི་འཁྲུངས་རབས་གསོལ་འདེབས་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། དེང་སང་བེད་སྤྱོད་གནང་མཁན་མང་བ་འདུག་པས་ཡིན། ༢ འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་རྣམས་ནི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ཡིག་དྲ་རྒྱ་དང་བསྡུར་ན་སྐུ་ཕྲེང་མང་པོའི་ལོ་ཚིགས་མི་མཐུན་པ་འདུག་པས་དཔྱད་དགོས། ༣ སྐུ་ཕྲེང་གཅིག་གི་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་ནང་ཤོང་ཐབས་མེད་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པས་གཙོ་གནད་འགའ་རེ་བདམས་པའི་ཁུལ་ཡིན་ཡང་། མ་ཤེས་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་གདམ་ག་བྱེད་སྟངས་ནོར་ཡོད་ངེས་ལ། སླད་ནས་མཁྱེན་ལྡན་ཚོས་གནད་ལ་ཁེལ་ཞིང་གདམ་ཁ་མ་ནོར་བའི་བསྟོད་ཚིག་གཞན་དང་གཞན་དག་འབྲི་བར་གསོལ་བ་འདེབས་བཞིན་ཡོད་ལགས།།
 
པོ་ཏ་ལ་ཡི་བདག་པོ་གང་དག་བྱོན་དང་བཞུགས་པ་བརྗོད་འདི་ལ།།
པོ་ཏོ་བ་ཡི་བེའུ་བུམ་བཞིན་དུ་གཏམ་རྒྱུད་སྙན་པོ་མེད་ན་ཡང་།།
པོ་རྒན་བདག་གི་སྙིང་ནས་དྲན་པ་འགའ་རེ་བསྡུས་ནས་བཀོད་པ་སྟེ།།
པོ་ཏི་ལོང་བའི་པོ་བསྟོད་འབྲི་བར་དུས་ཚོད་མེད་ན་དཀའ་མོ་གདའ།།
མཇུག་མཐར་སྤྲོ་བ་བརྟས་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་བཅས་ཕྱི་ལོ་2020 ཟླ་7 ཚེས་6 ཉིན་ཕུལ།།